Περί της έννοιας του καιρού ως χρόνου

Καιρὸς δὲ ἐπὶ πᾶσιν ἄριστος, θα γράψει ο Ησίοδος τον 8ο αιώνα π. Χ. (Ἔργα καὶ Ἡμέραι, 694), εννοώντας ότι για όλα τα πράγματα υπάρχει το καλύτερο, το άριστο μέτρο, ο κατάλληλος τρόπος με τον οποίο μπορούν να γίνουν. Η πρώτη σημασία της λέξης, λοιπόν, ήταν προσῆκον μέτρο.

Συνήθως, όμως, η λέξη δήλωνε την κατάλληλη περίσταση, την ευκαιρία. Ο καιρὸς βραχὺ μέτρον ἔχει του Πινδάρου, αλλά και το οἱ καιροὶ οὐ μενετοί του Θουκυδίδη σημαίνουν αντίστοιχα οι ευκαιρίες είναι λίγες και οι κατάλληλες στιγμές δεν περιμένουν να πάρουμε αποφάσεις.

Το πρώτο πράγμα βέβαια που μας έρχεται στο νου, όταν την ακούμε, είναι οι καιρικές συνθήκες, γιατί αυτή είναι και μια από τις πολλές σημασίες της στα Νέα Ελληνικά. Έτσι, όταν αναφερόμαστε στην κατάσταση της ατμόσφαιρας, η οποία προσδιορίζεται κυρίως από τη θερμοκρασία του αέρα και του εδάφους, από την ατμοσφαιρική πίεση, από την υγρασία και από την ταχύτητα των ανέμων· οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν σε ένα χώρο και σε μια δεδομένη χρονική στιγμή, συνδέουμε ετυμολογικά το λήμμα με το ρήμα κεράννυμι που σημαίνει αναμειγνύω, αφού η λέξη σήμαινε μεταξύ των άλλων το ατμοσφαιρικό μείγμα.
Βέβαια, η ετυμολογία της συνδεέται και με το ρήμα κύρω = συναντώ, ως συνάντηση των αποφάσεών μας, ενεργειών μας με την ενδεδειγμένη χρονική στιγμή. Συνδέεται και με το ρήμα κείρω = κουρεύω, κόβω, μια που ο καιρός είναι η αποφασιστική στιγμή που κόβουμε το χρόνο, διακόπτουμε τη ροή του, για να προχωρήσουμε, να δράσουμε, να αλλάξουμε.
Η λέξη αργότερα, συνδέθηκε με την έννοια του χρόνου, της χρονικής στιγμής, του χρονικού διαστήματος, καιρὸς παντί πράγματι, κάθε πράγμα στον καιρό του.
Στην ιστοσελίδα μας ασχοληθούμε μερικές φορές όχι μόνο με τις καιρικές συνθήκες και τα καιρικά φαινόμενα, αλλά και με την έννοια του καιρού ως χρόνου, καθώς και με άλλα θέματα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *